Jak rozpoznać fałszywą informację?
W czwartek dzieci z klas czwartych spotkały się w szkole z dziennikarzem politycznym pisma Fakt – Piotrem Drabikiem. Jako działacz organizacji non-profit Lie Detectors przeprowadził zajęcia dla naszych uczniów podczas których poznały one podstawowe zasady krytycznego myślenia oraz sposoby rozpoznawania fałszywych informacji. Prowadzący opowiedział, czym jest dezinformacja i jak wpływa ona na nasze decyzje oraz widzenie świata. Wyjaśnił, że dezinformacja to celowe wprowadzanie innych w błąd poprzez nieprawdziwe lub zmanipulowane treści.
Uczestnicy dowiedzieli się, na co zwracać uwagę, aby odróżnić rzetelne wiadomości od fałszywych. Dziennikarz podkreślił, że warto:
- sprawdzać źródło informacji i upewniać się, że jest wiarygodne,
- porównywać treści z innymi, niezależnymi mediami,
- zwracać uwagę na emocjonalny język, sensacyjne nagłówki i brak podanych faktów,
- sprawdzać daty publikacji oraz to, czy zdjęcia i filmy nie zostały wyrwane z kontekstu.
Omówiono również sposoby obrony przed dezinformacją. Należą do nich: ostrożność w udostępnianiu niezweryfikowanych wiadomości, zadawanie pytań (kto to napisał? skąd to pochodzi? czy są dowody?), a także korzystanie z narzędzi do sprawdzania faktów.
W drugiej części zajęć prowadzący wyjaśnił, na czym polega profesjonalne i etyczne dziennikarstwo. Podkreślił, że dziennikarz powinien dbać o prawdę, weryfikować informacje z wielu źródeł, unikać sensacji oraz szanować prywatność i godność opisywanych osób. Etyczne dziennikarstwo oznacza także odpowiedzialność za słowo oraz świadomość, że publikowane treści mają wpływ na innych.
Zajęcia zakończyły się krótkim ćwiczeniem, podczas którego dzieci analizowały przykładowe nagłówki i próbowały samodzielnie wskazać, które z nich mogą być fałszywe. Dzięki temu utrwaliły zdobytą wiedzę i nauczyły się, jak świadomie korzystać z informacji w codziennym życiu.
